Γράφει ο Δημήτρης Τσουκαλάς
Mε εγκύκλιό της η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, επιδεικνύοντας αντανακλαστικά, υπενθυμίζει προς πάσα κατεύθυνση πως διαφημίσεις του Δημοσίου μπορούν να κατευθύνονται μόνο σε Μέσα που είναι εγγεγραμμένα στα επίσημα Μητρώα, Ηλεκτρονικού και Έντυπου Τύπου.
Υποχρεωτική η εφαρμογή του άρθρου 22 του 5005/2022
Συγκεκριμένα, η εγκύκλιος αφορά την εφαρμογή του άρθρου 22 του νόμου 5005/2022 (Α΄ 236) με τίτλο «Ενίσχυση δημοσιότητας και διαφάνειας στον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο - Σύσταση ηλεκτρονικών μητρώων εντύπου και ηλεκτρονικού Τύπου». Σύμφωνα με αυτήν, όλες οι καταχωρίσεις, διαφημίσεις και προβολές του Δημοσίου και των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης θα πρέπει να πραγματοποιούνται αποκλειστικά σε μέσα ενημέρωσης που είναι εγγεγραμμένα στα Μητρώα Έντυπου και Ηλεκτρονικού Τύπου (ΜΕΤ και ΜΗΤ) της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης και Επικοινωνίας.
«Η καταχώριση διαφημίσεων και κάθε άλλη καταχώριση/προβολή από τον δημόσιο τομέα και από τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, όταν πραγματοποιείται έναντι άμεσου ή έμμεσου αντιτίμου, επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο σε έντυπο Τύπο, ο οποίος είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο Έντυπου Τύπου (ΜΕΤ) και σε ηλεκτρονικό τύπο, ο οποίος είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο Ηλεκτρονικού Τύπου (ΜΗΤ)», είναι η χαρακτηριστική και σαφής αναφορά στην εγκύκλιο και θα πρέπει να επισημανθεί πως η εγγραφή στα εν λόγω μητρώα συνεπάγεται συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως οργανωμένο γραφείο, προσωπικό, δημοσιογράφους με επαγγελματική ταυτότητα κ.λπ.
Άκυρη η σύμβαση σε διαφορετική περίπτωση
Το ακόμη δε πιο σημαντικό είναι πως η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει ότι «η ανάθεση προβολής ή διαφήμισης σε μη πιστοποιημένα στο ΜΕΤ και ΜΗΤ Μέσα επιφέρει αυτοδικαίως την εκ του νόμου ακυρότητα της σύμβασης ή της εντολής δαπάνης». Υπενθυμίζεται πως τη Δευτέρα 10 Νοεμβρίου το Βusiness Today ανέδειξε το πολύ σημαντικό αυτό ζήτημα. Χαρακτηριστικά επισημαίναμε τα εξής: «Μέσα εκτός μητρώων λαμβάνουν κανονικά καμπάνιες δημόσιων υπηρεσιών. Πώς; Η απάντηση που ακούγεται στα δημοσιογραφικά γραφεία είναι απλή: με πιέσεις από βουλευτές, ιδίως της Περιφέρειας, αλλά ακόμα και κυβερνητικά στελέχη (υπουργούς και υφυπουργούς). Και δεν είναι μόνο η κεντρική διοίκηση. Αντίστοιχες πρακτικές συναντώνται και σε Περιφέρειες και άλλους δημόσιους οργανισμούς, που προτιμούν τα “βολικά” Μέσα από τα νόμιμα. Η κατάσταση απαιτεί άμεση θεσμική παρέμβαση. Το υπουργείο πρέπει να διασφαλίσει την εφαρμογή του νόμου, αλλά και οι διαφημιστικές εταιρείες να τηρούν τις προβλεπόμενες διαδικασίες. Γιατί, αλλιώς, γιατί ψηφίζουν νόμους που δεν εφαρμόζουν οι ίδιοι!».
Aκόμη πιο νωρίς και συγκεκριμένα στο τεύχος του adbusiness που κυκλοφόρησε στις 6 Οκτωβρίου, με το θέμα είχε ασχοληθεί και η στήλη paramedia του περιοδικού.
Έλεγχος νομιμότητας και διαφάνεια στην πράξη
Η εγκύκλιος δίνει σαφείς οδηγίες στις υπηρεσίες του Δημοσίου για τη διαδικασία επιλογής μέσων και προβολών, με στόχο την αποτροπή αθέμιτων πρακτικών και παρακάμψεων του πλαισίου διαφάνειας. «Πριν από κάθε ενέργεια ανάθεσης υπηρεσιών προβολής/καταχώρισης, σύναψης σύμβασης ή έκδοσης εντολής, οι αρμόδιες υπηρεσίες του εκάστοτε φορέα του Δημοσίου και της Γενικής Κυβέρνησης οφείλουν να επιλέγουν αποκλειστικά από τους καταλόγους των πιστοποιημένων στο ΜΕΤ και στο ΜΗΤ Μέσων και να ελέγχουν κατά το χρόνο της ανάθεσης ότι η εγγραφή του Μέσου στο αντίστοιχο μητρώο είναι σε ισχύ», σημειώνεται.
Οι εγκεκριμένοι κατάλογοι των πιστοποιημένων ΜΜΕ είναι διαθέσιμοι δημόσια στις διευθύνσεις:
• Μητρώο Έντυπου Τύπου (ΜΕΤ)
• Μητρώο Ηλεκτρονικού Τύπου (ΜΗΤ)
Η εγκύκλιος κοινοποιείται σε όλους τους αρμόδιους φορείς της Δημόσιας Διοίκησης -υπουργεία, αποκεντρωμένες διοικήσεις, περιφέρειες, δήμους- καθώς και σε οργανισμούς και θεσμούς του χώρου των ΜΜΕ, όπως η ΕΡΤ, το ΑΠΕ-ΜΠΕ και η Ένωση Εταιρειών Διαφήμισης και Επικοινωνίας Ελλάδος (ΕΔΕΕ). Η εγκύκλιος κοινοποιείται και στο Ελεγκτικό Συνέδριο καθώς και στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, ενισχύοντας το μηχανισμό ελέγχου. Όπως αναφέρεται στο έγγραφο, οι υπηρεσίες καλούνται να «διασφαλίσουν την πιστή τήρηση του θεσμικού πλαισίου, ώστε να διαφυλάσσονται η νομιμότητα, η διαφάνεια και η ορθή δημοσιονομική διαχείριση».
Διαφάνεια, ισονομία και θεσμική ωριμότητα
Η εγκύκλιος επιχειρεί να τερματίσει τις στρεβλώσεις ετών όσον αφορά την κρατική διαφήμιση και ξεκαθαρίζει με σαφήνεια πως η μη συμμετοχή στο Μητρώο συνεπάγεται αποκλεισμό από τις δημόσιες διαφημιστικές καμπάνιες. Η καθολική εφαρμογή του συστήματος πιστοποίησης, την οποία προωθεί ο γενικός γραμματέας Δημήτρης Κιρμικίρογλου, αποτελεί πράξη θεσμικής ωριμότητας και συμβάλλει στη διαφάνεια της επικοινωνιακής δαπάνης, αλλά και στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης ανάμεσα στο κράτος και τα ΜΜΕ.
