Οι πολίτες περιμένουν περισσότερα από τις επιχειρήσεις από όσα πιστεύουν ότι τελικά αυτές κάνουν, σύμφωνα με την έκθεση SEC Newgate 2025 Impact Monitor: Managing Reputational Risk and Opportunity in a Fragmented World. Η πέμπτη ετήσια παγκόσμια έρευνα της SEC Newgate, του διεθνούς ομίλου στρατηγικής επικοινωνίας, advocacy και έρευνας, ανέλυσε τις απόψεις περισσότερων από 20.000 πολιτών σε 20 χώρες, αποκαλύπτοντας ένα διαρκές έλλειμμα εμπιστοσύνης, καθώς οι πολίτες αξιολογούν τις επιχειρήσεις με βάση τον πραγματικό τους αντίκτυπο στις κοινωνίες.

Η φετινή έκθεση, που δημοσιεύεται ενόψει του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (World Economic Forum – WEF) στο Νταβός την επόμενη εβδομάδα (19 με 23 Ιανουαρίου 2026), αποτυπώνει έναν κόσμο, στον οποίο τα παγκόσμια ESG πλαίσια δεν λειτουργούν αποτελεσματικά σε τοπικό επίπεδο. Είναι πλέον σαφές ότι ο πραγματικός αντίκτυπος των επιχειρήσεων ορίζεται τοπικά. Οι πολίτες αξιολογούν τους οργανισμούς με βάση τις τοπικές θέσεις εργασίας που προσφέρουν, τις επενδύσεις στην περιοχή τους, την ενίσχυση των τοπικών αξιών, αλλά και την ανταπόκρισή τους στις τοπικές προτεραιότητες και πιέσεις, όπως οι δράσεις για τους εργαζόμενους και το περιβάλλον. Η έρευνα αναδεικνύει μια ουσιαστική πρόκληση για τις επιχειρήσεις παγκοσμίως: οι πολίτες ζητούν πιο ενεργή συμμετοχή και εμπλοκή από τις εταιρείες, όμως τα ζητήματα που θεωρούν σημαντικά και οι θέσεις που κρίνουν αξιόπιστες διαφέρουν αισθητά από αγορά σε αγορά. Συνεπώς, η ικανότητα κατανόησης και διαχείρισης αυτών των τοπικών προσδοκιών είναι πλέον καθοριστική για τη διαμόρφωση και προστασία της παγκόσμιας φήμης των επιχειρήσεων.

Σχολιάζοντας τα ευρήματα, ο Fiorenzo Tagliabue, Group CEO της SEC Newgate, αναφέρει: «Η διαχείριση της εταιρικής φήμης έχει υποστεί σημαντικές μεταβολές τον τελευταίο χρόνο. Καθώς ο πολιτικός έλεγχος και οι κοινωνικές προσδοκίες μεταβάλλονται, το Impact Monitor καταγράφει ένα ξεκάθαρο μοτίβο σε όλες τις αγορές: οι πολίτες κρίνουν πλέον τις επιχειρήσεις με βάση τον πραγματικό αντίκτυπο που έχουν, ιδιαίτερα στις τοπικές κοινωνίες όπου δραστηριοποιούνται. Αυτή η εξέλιξη επαναπροσδιορίζει τον τρόπο με τον οποίο οι οργανισμοί οικοδομούν την αξιοπιστία τους και την κοινωνική αποδοχή που απολαμβάνουν.

Για τις πολυεθνικές εταιρείες, η μεγάλη πρόκληση είναι να συνδυάσουν τις διαφορετικές τοπικές προσδοκίες σε μία ενιαία και συνεκτική παγκόσμια στρατηγική και, ταυτόχρονα να εφαρμόσουν αυτή την στρατηγική με ουσιαστικό τρόπο και σχετικό για κάθε τοπική αγορά. Αυτό απαιτεί βαθιά κατανόηση των τοπικών κοινωνιών, των ρυθμιστικών αρχών, των αγορών και των μέσων ενημέρωσης, καθώς και την ικανότητα εξισορρόπησης διαφορετικών απαιτήσεων και προσδοκιών, διατηρώντας παράλληλα την αξιοπιστία τους σε παγκόσμιο επίπεδο».

Το Impact Monitor αποκαλύπτει επίσης ένα διαχρονικό έλλειμμα μεταξύ των προσδοκιών των πολιτών από τις επιχειρήσεις και της αντίληψης που έχουν για το πώς αυτές ανταποκρίνονται σε ESG και γεωπολιτικά ζητήματα. Ωστόσο, καταγράφονται και ενθαρρυντικά σημάδια προόδου. Τους τελευταίους δώδεκα μήνες, οι αντιλαμβανόμενες επιδόσεις παρουσιάζουν μικρή, αλλά σταθερή βελτίωση, γεγονός που υποδηλώνει ότι πολλοί οργανισμοί αφουγκράζονται πιο προσεκτικά τις ανησυχίες των κοινοτήτων, ανταποκρίνονται πιο αποτελεσματικά στις προσδοκίες και επικοινωνούν τον αντίκτυπό τους με μεγαλύτερη σαφήνεια και αξιοπιστία.

Τα επιχειρηματικά μοντέλα που δίνουν έμφαση σε όλους τους stakeholders παραμένουν η πιο δημοφιλής προσέγγιση των πολιτών, σε παγκόσμιο επίπεδο. Ένα συντριπτικό ποσοστό, σχεδόν τρία τέταρτα (76%) της παγκόσμιας κοινότητας, πιστεύει ότι οι επιχειρήσεις οφείλουν να ενεργούν προς όφελος όλων των stakeholders (δηλαδή πελατών, εργαζομένων, προμηθευτών και τοπικών κοινωνιών) και όχι μόνο των μετόχων. Το αίσθημα αυτό αντικατοπτρίζεται στη ισχυρή υποστήριξη προς τις επιχειρήσεις που επενδύουν στις τοπικές κοινωνίες και συνεργάζονται με υπεύθυνους προμηθευτές, και υπογραμμίζει τη σημασία της ευρύτερης κοινωνικής αξίας στη διαμόρφωση της εταιρικής στρατηγικής.

Παρότι η εξοικείωση με τον όρο ESG παραμένει περιορισμένη, τα ζητήματα που σχετίζονται με αυτόν εξακολουθούν να είναι σημαντικά. Οι πολίτες αναμένουν από τις επιχειρήσεις να αναλάβουν ενεργό ρόλο στην αντιμετώπιση περιβαλλοντικών και κοινωνικών προκλήσεων, με ιδιαίτερη έμφαση στη μείωση των εκπομπών άνθρακα και στην επιτάχυνση της μετάβασης σε βιώσιμα ενεργειακά συστήματα. Ωστόσο, η στήριξη μειώνεται όταν τα απαιτούμενα μέτρα οδηγούν σε υψηλότερο κόστος για τους καταναλωτές, αναδεικνύοντας το δίλημμα που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις ανάμεσα στον ουσιαστικό αντίκτυπο και την προσιτή τιμή.

Σε κοινωνικά ζητήματα, η απαίτηση για ενεργότερη εμπλοκή των επιχειρήσεων είναι ξεκάθαρη. Οι πολίτες επιθυμούν από τις επιχειρήσεις να τοποθετούνται δημόσια και να επικοινωνούν τις αξίες τους, ακόμη και όταν αυτές δεν ευθυγραμμίζονται πλήρως με τις απόψεις των stakeholders ή των κυβερνήσεων. Παράλληλα, καταγράφεται ευρεία στήριξη σε πρωτοβουλίες που προάγουν τη διαφορετικότητα, την ισότητα και τη συμπερίληψη, με πολλούς να πιστεύουν ότι οι επιχειρήσεις μπορούν, και οφείλουν, να κάνουν περισσότερα για να δημιουργήσουν συμπεριληπτικά εργασιακά περιβάλλοντα και να ανταποκριθούν στις κοινωνικές προκλήσεις.

Η διακυβέρνηση παραμένει ένας τομέας όπου απαιτείται περαιτέρω βελτίωση. Η ηθική συμπεριφορά και η λογοδοσία θεωρούνται θεμελιώδεις, ωστόσο η διαφάνεια αναδεικνύεται ως σημείο αδυναμίας. Λιγότεροι από τέσσερις στους δέκα (38%) παγκοσμίως πιστεύουν ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις είναι επαρκώς ανοιχτές και διαφανείς, καθιστώντας τη διαφάνεια τη χαμηλότερα αξιολογημένη πτυχή της διακυβέρνησης στο Impact Monitor και υπογραμμίζοντας την ανάγκη για πιο ουσιαστική επικοινωνία και ενισχυμένη υπευθυνότητα.

Η έκθεση αναδεικνύει ως ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να αξιολογούν τον αντίκτυπο των δράσεών τους με τοπικά κριτήρια. Σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων, ενισχύεται διεθνώς η προτίμηση για τοπική παραγωγή, απασχόληση και προμήθεια πρώτων υλών, ακόμη και αν αυτό συνεπάγεται υψηλότερο κόστος για τους καταναλωτές. Οι πολίτες συνδέουν ολοένα και περισσότερο αυτά τα τοπικά οφέλη με πιο θετική εικόνα και φήμη για τις επιχειρήσεις, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη οι στρατηγικές τους να προσαρμόζονται στις πραγματικές συνθήκες κάθε αγοράς.

Όσον αφορά την αντίληψη των πολιτών για την πορεία των χωρών, η αισιοδοξία καταγράφεται υψηλότερη στη Σαουδική Αραβία, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στη Σιγκαπούρη και στην Ινδία, όπου τουλάχιστον 8 στους 10 θεωρούν ότι η χώρα τους κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση (σε σύγκριση με τον παγκόσμιο μέσο όρο του 48%). Η αισιοδοξία διαφέρει σημαντικά από χώρα σε χώρα, με το κλίμα να είναι πιο αρνητικό στη Γαλλία, την Ιαπωνία και την Ολλανδία, όπου μόλις 1 στους 4 ή και λιγότεροι εμφανίζονται αισιόδοξοι για την πορεία της χώρας τους. Σε σύγκριση με το 2024, τα επίπεδα αισιοδοξίας στις περισσότερες χώρες παραμένουν σχετικά σταθερά, ωστόσο καταγράφεται αισθητή άνοδος στην Αυστραλία και τις ΗΠΑ, καθώς και πτώση στην Πολωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Στην Ελλάδα, μόλις το 27% πιστεύει ότι η χώρα κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.

Για δεύτερη χρονιά, η έρευνα πραγματοποιήθηκε και στην Ελλάδα. Συνολικά, η Ελλάδα ευθυγραμμίζεται με τις παγκόσμιες τάσεις του Impact Monitor, αλλά ξεχωρίζει για τη χαμηλότερη ανοχή σε ελλείμματα διαφάνειας και τη μεγαλύτερη βαρύτητα που αποδίδεται στον τοπικό αντίκτυπο ως καθοριστικό παράγοντα εταιρικής φήμης.

Τα κύρια ευρήματα της παγκόσμιας έρευνας:

Ενδιαφέροντα και ανησυχίες των πολιτών:

1. Τα πέντε σημαντικότερα ζητήματα παραμένουν αμετάβλητα τους τελευταίους 12 μήνες:
   1. Διασφάλιση ποιοτικής και οικονομικά προσιτής υγειονομικής περίθαλψης για όλους
   2. Μείωση της εγκληματικότητας και της βίας
   3. Αντιμετώπιση της αύξησης του κόστους ζωής
   4. Ενίσχυση της οικονομίας
   5. Διασφάλιση ασφαλών και οικονομικά προσιτών τροφίμων
2. Η αισιοδοξία για την πορεία της χώρας διαφέρει σημαντικά παγκοσμίως, με το 48% των πολιτών διεθνώς να θεωρεί ότι η χώρα του κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.
3. Σε γενικές γραμμές, η πλειοψηφία δηλώνει ότι γνωρίζει τον όρο «ESG» (57%), ωστόσο λίγοι κατανοούν σε βάθος τι σημαίνει στην πράξη (24%). Το εύρημα αυτό παραμένει σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητο σε σύγκριση με την αντίστοιχη έρευνα του 2024.
4. Παρά τη σχετικά χαμηλή αναγνωρισιμότητα του όρου «ESG», το ενδιαφέρον για τα σχετικά ζητήματα παραμένει αρκετά υψηλό. Αφού τους εξηγηθεί η έννοια, το ένα τρίτο των συμμετεχόντων (35%) δηλώνει υψηλό επίπεδο ενδιαφέροντος, βαθμολογώντας το με 9 ή 10 σε κλίμακα από το 1 έως το 10, καταγράφοντας μια μικρή αύξηση σε σχέση με το 2024. Ωστόσο, το ενδιαφέρον παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά χώρα.

Προσδοκίες και αντιλήψεις για τη συμπεριφορά των επιχειρήσεων:

1. Οι πολίτες συνεχίζουν να έχουν υψηλές προσδοκίες για την υπεύθυνη λειτουργία των μεγάλων επιχειρήσεων, με το 54% να αποδίδει βαθμολογία σημασίας 9 ή 10 σε κλίμακα 10. Αντίστοιχο ποσοστό (57%) καταγράφεται και για τις κυβερνήσεις, ενώ οι προσδοκίες είναι χαμηλότερες για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (38%).
2. Οι αξιολογήσεις σχετικά με την απόδοση λειτουργίας τους είναι συνολικά μέτριες και για τους τρεις τύπους οργανισμών (μεγάλες & μικρομεσαίες επιχειρήσεις & κυβερνήσεις), καθώς μόλις το ένα τέταρτο των ερωτηθέντων βαθμολογεί την απόδοση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων με 9 ή 10 (24%), ποσοστό αντίστοιχο με εκείνο των μεγάλων επιχειρήσεων (25%) και των κυβερνητικών φορέων ή υπηρεσιών (25%).
3. Ωστόσο, διαφαίνονται ενθαρρυντικά σημάδια βελτίωσης, με μικρές αυξήσεις στην αντιλαμβανόμενη απόδοση, της τάξης των δύο έως τριών ποσοστιαίων μονάδων, να καταγράφονται τους τελευταίους 12 μήνες. Και στους τρεις τύπους οργανισμών, η μεγαλύτερη βελτίωση στην αξιολόγηση της απόδοσης σημειώνεται στην Ιταλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο.
4. Οι αντιλήψεις για τη συμπεριφορά των επιχειρήσεων ανά κλάδο παρουσιάζουν σημαντικές διαφοροποιήσεις, με τις υψηλότερα και χαμηλότερα αξιολογημένες βιομηχανίες να παραμένουν αμετάβλητες σε σχέση με το 2024. Στην κορυφή της κατάταξης βρίσκονται – ισοβαθμώντας – τα σούπερ μάρκετ και τα καταστήματα τροφίμων (61% με βαθμολογία 7 ή άνω), οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (61%) και ο κλάδος της τεχνολογίας (61%). Αντίθετα, τις χαμηλότερες αξιολογήσεις καταγράφουν ο κλάδος των αλκοολούχων ποτών (45%), η εξορυκτική βιομηχανία (48%) και η χημική βιομηχανία (49%).

Δράση σε τοπικό επίπεδο έναντι παγκοσμίου:

1. Σε παγκόσμιο επίπεδο, πολλοί θεωρούν ότι η χώρα τους θα πρέπει να κάνει περισσότερα για την ενίσχυση της τοπικής παραγωγής, της τοπικής παραγωγής τροφίμων και της ενεργειακής αυτονομίας. Παράλληλα, διατυπώνεται η αίσθηση ότι υπάρχει υπερβολική εξάρτηση από ξένο εργατικό δυναμικό, από παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και από ξένη ιδιοκτησία επιχειρήσεων.
2. Η πλειοψηφία, περίπου 6 στους 10, θα προτιμούσε να δοθεί προτεραιότητα στην τοπική παραγωγή προϊόντων, στην πρόσληψη εργαζομένων σε τοπικό επίπεδο και στην προμήθεια πρώτων υλών ή εξαρτημάτων από την τοπική αγορά, ακόμη και αν αυτό γίνεται σε βάρος της ελαχιστοποίησης του κόστους για τους καταναλωτές.
3. Μια μεγάλη πλειοψηφία, περίπου 7 στους 10, δηλώνει ότι θα είχε πιο θετική άποψη για μια επιχείρηση εάν αυτή διασφάλιζε την παραγωγή σε τοπικό επίπεδο, καθώς και την τοπική εφοδιαστική της αλυσίδα, κατέβαλλε φόρους στη χώρα δραστηριοποίησής της, διατηρούσε τοπική έδρα και έδινε προτεραιότητα στη δημιουργία θέσεων εργασίας τοπικά. Μάλιστα, 4 στους 10 αναφέρουν ότι θα αισθάνονταν πολύ πιο θετικά σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

Στην Ελλάδα η τοπική διάσταση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς γίνεται βασική προϋπόθεση για αξιοπιστία και κοινωνική αποδοχή. Η σύνδεση της εταιρικής φήμης με την τοπική παραγωγή, την τοπική απασχόληση και την τοπική παρουσία είναι ιδιαίτερα ισχυρή. Οι Έλληνες πολίτες, σε αντιστοιχία με τα διεθνή στοιχεία, εμφανίζονται διατεθειμένοι να αποδεχθούν ακόμη και υψηλότερο κόστος, εφόσον αυτό μεταφράζεται σε απτά οφέλη για την τοπική κοινωνία και οικονομία.

Περιβαλλοντική ηγεσία και δράση για το κλίμα:

1. Έξι στους δέκα δηλώνουν θετική στάση απέναντι στη μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με μόλις το 11% να εκφράζει αρνητική άποψη — ποσοστό που παραμένει σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητο σε σχέση με το 2024. Περισσότεροι θεωρούν ότι η μετάβαση εξελίσσεται με αργούς ρυθμούς (35%) παρά με υπερβολικά γρήγορους (25%), ενώ η επικρατέστερη άποψη (40%) είναι ότι ο ρυθμός είναι αποδεκτός.
2. Η συντριπτική πλειοψηφία θεωρεί εξαιρετικά σημαντικό για τη χώρα το να αναλάβει αποφασιστική δράση για την κλιματική αλλαγή και να προχωρήσει στη μετάβαση σε ανανεώσιμες ή καθαρές πηγές ενέργειας. Επιπλέον, οι περισσότεροι δηλώνουν ότι θα είχαν πιο θετική στάση απέναντι σε μια επιχείρηση εάν αυτή χρησιμοποιούσε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (70%) ή έδειχνε έμπρακτη δέσμευση στην περιβαλλοντική βιωσιμότητα (69%).
3. Τέσσερις στους δέκα πιστεύουν ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις κάνουν ανεπαρκή προσπάθεια όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών άνθρακα, τη δημόσια τοποθέτηση σε περιβαλλοντικά ζητήματα και τη διαχείριση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των δραστηριοτήτων τους. Λίγο λιγότεροι θεωρούν ότι οι επιχειρήσεις κάνουν όσα πρέπει, ενώ μόλις περίπου ένας στους δέκα εκτιμά ότι οι δράσεις είναι πολλές.
4. Οι πολίτες επιθυμούν ξεκάθαρα την προτεραιοποίηση των περιβαλλοντικών παραμέτρων στις επιχειρηματικές αποφάσεις, αν και πολλοί εμφανίζονται απρόθυμοι να επωμιστούν το προσωπικό κόστος που ενδέχεται να συνεπάγεται αυτή η επιλογή.

Κοινωνικές αξίες και συμπερίληψη:

1. Μόνο 4 στους 10 πιστεύουν ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις κάνουν αρκετά ως προς κοινωνικά υπεύθυνες πρακτικές, όπως η προάσπιση των συμφερόντων των εργαζομένων, η στήριξη των τοπικών κοινοτήτων και η ενσωμάτωση κοινωνικών παραμέτρων στη λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων.
2. Υπάρχει έντονη προσδοκία (από 8 στους 10) οι επιχειρήσεις να επιδεικνύουν θάρρος τοποθετούμενες δημόσια σε κοινωνικά ζητήματα και επικοινωνώντας ξεκάθαρα τις αξίες τους, ακόμη και όταν αυτές δεν ευθυγραμμίζονται με τις απόψεις των stakeholders ή των κυβερνήσεων.
3. Η πλειοψηφία στηρίζει την υιοθέτηση πρωτοβουλιών διαφορετικότητας, ισότητας και συμπερίληψης (DEI) από μεγάλους οργανισμούς, με ελάχιστη καταγεγραμμένη αντίθεση. Η ισχυρότερη υποστήριξη αφορά τη γεφύρωση του μισθολογικού χάσματος μεταξύ φύλων, τις πρωτοβουλίες προσβασιμότητας για τη μεγιστοποίηση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό και τις πολιτικές που καλλιεργούν συμπεριληπτικές εργασιακές κουλτούρες. Ωστόσο, παρότι εξακολουθεί να υπάρχει πλειοψηφική στήριξη σε στόχους για την ισότητα των φύλων και τη διαφορετικότητα με σκοπό τη δημιουργία ενός πιο ισορροπημένου εργατικού δυναμικού, η υποστήριξη αυτή εμφανίζεται ελαφρώς πιο συγκρατημένη.

Διακυβέρνηση και Υπευθυνότητα των stakeholders:

1. Η κοινή γνώμη εμφανίζεται διχασμένη σχετικά με το αν οι επιχειρήσεις ανταποκρίνονται επαρκώς στις απαιτήσεις των πολιτών για εταιρική διακυβέρνηση και στο να λογοδοτούν απέναντι στους stakeholders.
2. Τα τρία τέταρτα των πολιτών (76%) θεωρούν ότι οι επιχειρήσεις οφείλουν να ενεργούν προς το συμφέρον όλων των stakeholders και όχι αποκλειστικά των μετόχων.
3. Η διαφάνεια αναδεικνύεται ως ο βασικός τομέας όπου το κοινό ζητά περισσότερη δράση, με το 42% να εκτιμά ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις κάνουν πολύ λίγα προς αυτή την κατεύθυνση. Ακολουθούν η λειτουργία με ισχυρές ηθικές αρχές και αξίες (36%) και η σαφής επικοινωνία των ενεργειών που αναλαμβάνονται για τη βελτίωση της απόδοσης σε περιβαλλοντικά, κοινωνικά και ζητήματα διακυβέρνησης (35%)

Στην Ελλάδα, η εικόνα είναι αντίστοιχη, ωστόσο οι προσδοκίες εμφανίζονται ακόμη πιο αυξημένες:

• Το 83% της ελληνικής κοινής γνώμης (έναντι 76% παγκοσμίως) πιστεύει ότι οι επιχειρήσεις οφείλουν να λειτουργούν προς όφελος όλων των stakeholders και όχι μόνο των μετόχων.
• Όπως και διεθνώς, καταγράφονται ήπιες ενδείξεις βελτίωσης στην αντιλαμβανόμενη απόδοση, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι οργανισμοί αρχίζουν να ανταποκρίνονται καλύτερα στις κοινωνικές προσδοκίες και να επικοινωνούν πιο αποτελεσματικά τον αντίκτυπό τους.

Στην Ελλάδα, η διαφάνεια αναδεικνύεται ως το πιο αδύναμο σημείο, ακόμη πιο έντονα από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Μόλις 30% των Ελλήνων θεωρούν ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις είναι επαρκώς ανοιχτές και διαφανείς, έναντι 38% παγκοσμίως.