Σε δημόσια διαβούλευση τίθεται το σχέδιο νόμου για την ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας Τηλεόρασης - ΕΡΤ Α.Ε., τον εκσυγχρονισμό του νομικού πλαισίου της και τη λήψη μέτρων για την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης - European Media Freedom Act.
Δώδεκα χρόνια μετά τον Ν. 4173/2013, έρχεται ένα σχέδιο νόμου για να επισφραγίσει τη νέα εποχή για τη δημόσια ραδιοφωνία και τηλεόραση.
Οι βασικότεροι άξονες που συμπεριλαμβάνονται στο σχέδιο νόμου είναι μεταξύ άλλων:
Αναφορικά με την ΕΡΤ:
• Δημιουργία Innovation Hub – Ειδικής μονάδας καινοτομίας και σύγχρονων τεχνολογιών.
• Θεσμοθέτηση πλαισίου για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη με ευρείες συνεργασίες με τους ΟΤΑ, τα επιμελητήρια και άλλους φορείς.
• Θέσπιση πλαισίου για την Εκπαιδευτική Τηλεόραση και την Αξιοποίηση του Ραδιοτηλεοπτικού Περιεχομένου σε συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας.
• Εκσυγχρονισμός λειτουργίας και διοίκησης – Ενσωμάτωση διατάξεων των νεότερων νόμων Ν. 4972/2022 περί εταιρικής διακυβέρνησης των Α.Ε. του δημοσίου, καθώς και του Ν. 5062/2023 για την επιλογή διοικήσεων στον δημόσιο τομέα.
• Πρόσθετη αμοιβή αποδοτικότητας στο τακτικό προσωπικό της ΕΡΤ με τη μορφή κινήτρου για την επίτευξη δημοσιονομικών και στρατηγικών στόχων, έως 6,5 εκατ. ευρώ ετησίως υπό την προϋπόθεση ότι η ΕΡΤ ΑΕ εξακολουθεί να παρουσιάζει πλεονασματικό ισολογισμό.
Παρεμβάσεις για τη βελτίωση της εισπραξιμότητας του ανταποδοτικού τέλους υπέρ ΕΡΤ στους λογαριασμούς ενέργειας:
• Έλεγχος των καταστάσεων που οι πάροχοι ενέργειας παραδίδουν στην ΕΡΤ από ορκωτούς ελεγκτές, αφενός ανά δίμηνο και αφετέρου απολογιστικά ετησίως.
• Αντίστοιχος έλεγχος για το σύνολο των ανείσπρακτων ποσών έως σήμερα.
• Απαγόρευση της δυνατότητας των παρόχων να προτείνουν ή να αποδέχονται διακανονισμούς ή εξοφλήσεις/εκκαθαρίσεις λογαριασμών ενέργειας από τις οποίες εξαιρείται η καταβολή του ανταποδοτικού τέλους.
• Θέσπιση κυρώσεων για τη μη συμμόρφωση των παρόχων στα ανωτέρω.
• Συνεργασία με την ΑΑΔΕ ώστε τα τελικώς ανείσπρακτα ποσά, έπειτα από την ετήσια εκκαθάριση και τη βεβαίωση των ορκωτών ελεγκτών, να εισπράττονται μέσω της ΑΑΔΕ με βάση τον ΑΦΜ του κατόχου της παροχής ενέργειας.
Αναφορικά με τον EMFA και πρόσθετες διατάξεις:
• Προσδιορίζεται με σαφήνεια η έννοια της συντακτικής ελευθερίας, η τήρηση της οποίας αποτελεί κεφαλαιώδη υποχρέωση των παρόχων υπηρεσιών μέσων ενημέρωσης κατά τον Κανονισμό.
• Θεσπίζεται βάση δεδομένων στην οποία θα καταχωρούνται τα στοιχεία ιδιοκτησίας των ΜΜΕ, ώστε να διασφαλίζεται, όπως απαιτεί ο Κανονισμός, πλήρης διαφάνεια, κάτι που και ενισχύει την αξιοπιστία τους και αποκαλύπτει πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων.
• Αντί λήψης κατασταλτικών μέτρων για τη διασφάλιση της διαφάνειας, θεσπίζεται ειδικό σήμα το οποίο θα απονέμεται από το ΕΣΡ στα Μέσα που καταχωρούνται στη βάση δεδομένων και το οποίο θα αναρτούν και επιδεικνύουν με τον κατάλληλο τρόπο ανά κατηγορία μέσου.
• Η απονομή του σήματος θα αποτελεί μία απόδειξη τήρησης της υποχρέωσης διαφάνειας που θεσπίζει ο Κανονισμός και φυσικά οι πολίτες θα γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή εάν το Μέσο τηρεί τις υποχρεώσεις διαφάνειας, άρα εν τέλει εάν είναι αξιόπιστο.
• Εισαγωγή πλήρους διαδικασίας ελέγχου μέσω του ΕΣΡ ως προς την συγκέντρωση ΜΜΕ, για παράδειγμα μέσω συγχωνεύσεων, εξαγορών κλπ, όταν αυτές είναι δυνατόν να πλήξουν σημαντικά την πολυφωνία ή και την συντακτική ανεξαρτησία.
• Υποχρέωση όλων των δημόσιων φορέων να αναρτούν πλήρη στοιχεία για κάθε διαφημιστική δαπάνη πριν την πραγματοποιήσουν, καθώς και συνολικά στοιχεία για τις δαπάνες που πραγματοποίησαν κατ’ έτος. Το κοινό θα έχει πλήρη πρόσβαση στα σχετικά ανά φορέα κατά τρόπο πλήρη και διαφανή.
• Ενθαρρύνεται η ίδρυση για πρώτη φορά Εθνικού Συμβουλίου Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, ενός ανεξάρτητου φορέα αυτορρύθμισης όπου θα συμμετέχουν εκπρόσωποι ιδιοκτητών και εργαζομένων όλων των Μέσων, πράγμα που αποτελεί βέλτιστη πρακτική σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
• Θεσπίζεται τακτική ετήσια χρηματοδότηση υπέρ του Παρατηρητηρίου Στρατηγικών Αγωγών (SLAPPs) που έχει ιδρύσει η ΠΟΕΣΥ.
• Θεσμοθετείται εθνική πολιτική για την Παιδεία στα Μέσα.
• Θεσπίζεται Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την ασφάλεια των δημοσιογράφων, ώστε να συστηματοποιήσουμε και να ενδυναμώσουμε τις προσπάθειες που έχουν ήδη εκκινήσει εδώ και κάποια χρόνια.
Το σχέδιο νόμου θα παραμείνει σε δημόσια διαβούλευση μέχρι τις 2 Οκτωβρίου 2025.
Ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε: «Με αυτό το νομοσχέδιο η Δημόσια Τηλεόραση ενισχύεται με ουσιαστικές τομές με στόχο τον εκσυγχρονισμό, την τεχνολογική αναβάθμισή της, την αξιοποίηση του περιεχομένου της και την συνεργασία της με φορείς του Δημοσίου αλλά και την εισαγωγή κινήτρων ανταποδοτικότητας για το τακτικό προσωπικό της. Παράλληλα, ενισχύουμε ακόμα περισσότερο την φωνή των δημοσιογράφων. Ο EMFA αποτελεί την πιο εμβληματική θεσμική παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον χώρο του Τύπου και των ΜΜΕ, με την Ελλάδα να χαιρετίζει τη θέσπισή του από την πρώτη στιγμή, έχοντας ήδη υιοθετήσει πρώτη στην ΕΕ πολλές από τις προβλέψεις του. Η ενσωμάτωσή του φέρνει, μεταξύ άλλων, ρυθμίσεις για τα δικαιώματα και τα καθήκοντα των παρόχων μέσων ενημέρωσης, όπως την καθιέρωση βάσης δεδομένων στο ΕΣΡ για τη δημοσιότητα των ιδιοκτησιακού καθεστώτος των ΜΜΕ, την διαφάνεια ως προς την κρατική διαφήμιση, αλλά και ενίσχυση του ρόλου του ΕΣΡ στη διασφάλιση της πολυφωνίας και της εύρυθμης λειτουργίας του χώρου των μέσων ενημέρωσης».
