Γράφει η Σόνια Χαϊµαντά
Η επόµενη τηλεοπτική χρονιά (2026-2027) δεν προµηνύεται απλώς πλούσια· προµηνύεται καθοριστική. Τα κανάλια έχουν ήδη περάσει σε φάση έντονου σχεδιασµού, οι εταιρείες παραγωγής τρέχουν να «κλειδώσουν» σενάρια, χρηµατοδοτήσεις και βασικά πρόσωπα, ενώ στο παρασκήνιο εξελίσσεται µια σιωπηλή αλλά κρίσιµη µάχη: Ποιοι θα εξασφαλίσουν ισχυρή παρουσία στη νέα σεζόν και µε ποιο οικονοµικό µοντέλο θα τη στηρίξουν. Γιατί πλέον η συζήτηση δεν αφορά µόνο το ποια σειρά θα βγει στον «αέρα», αλλά και το πώς θα γίνει εφικτό να στηθεί.
Η ελληνική µυθοπλασία δείχνει να περνά σε µια νέα φάση ωρίµασης. Μετά την περίοδο της επιστροφής της, τώρα µπαίνει στη φάση της αναδιάταξης. Ορισµένες σειρές ολοκληρώνουν τον κύκλο τους, άλλα σχέδια επανεξετάζονται µε αυστηρότερα οικονοµικά κριτήρια, ενώ τα νέα πρότζεκτ που ετοιµάζονται αποτυπώνουν καθαρά πού θέλουν να τοποθετηθούν οι σταθµοί: σε ένα τοπίο µε πιο ακριβές παραγωγές, πιο φιλόδοξες θεµατικές, µεγαλύτερο ανταγωνισµό και σαφέστερη στόχευση στο κοινό.
Το νέο τοπίο: Περισσότερα ρίσκα, µεγαλύτερα budgets
Το πρώτο στοιχείο που ξεχωρίζει στο σχεδιασµό της νέας χρονιάς είναι η διάθεση των σταθµών να επενδύσουν ξανά αποφασιστικά στη Μυθοπλασία. ∆ράµατα, σειρές εποχής, ιστορικές αφηγήσεις, θρησκευτικές παραγωγές, κοινωνικά θρίλερ αλλά και κωµωδίες, συνθέτουν ένα πολυπληθές µενού, το οποίο δείχνει ότι η µάχη για την prime time δεν θα δοθεί µόνο µε βάση τη δηµοφιλία των τίτλων, αλλά και µε βάση την ταυτότητα που θέλει να χτίσει κάθε κανάλι.
Ταυτόχρονα, όµως, αυτή η επιθετική ανάπτυξη συνοδεύεται από αυξηµένο κόστος. Στελέχη της αγοράς επισηµαίνουν ότι το κόστος ενός επεισοδίου µπορεί να ξεκινά από περίπου 70.000 ευρώ και να ξεπερνά ακόµη και τα 120.000 ευρώ σε παραγωγές υψηλών προδιαγραφών. Αυτό σηµαίνει ότι η χρηµατοδότηση δεν είναι πια µια απλή ενίσχυση, αλλά σε πολλές περιπτώσεις ο βασικός πυλώνας πάνω στον οποίο στηρίζεται η ίδια η ύπαρξη µιας σειράς.
Και ακριβώς εδώ µπαίνει στο «κάδρο» το ΕΚΚΟΜΕΔ.
ΕΚΚΟΜΕΔ: Ο µηχανισµός πίσω από τη νέα σεζόν
Το σύστηµα cash rebate έχει εξελιχθεί τα τελευταία χρόνια σε καθοριστικό παράγοντα για την ελληνική τηλεοπτική παραγωγή. Στην πράξη, καλύπτει έως και το 40% των επιλέξιµων δαπανών και επιτρέπει στα κανάλια και στις εταιρείες παραγωγής να προχωρούν σε έργα που δύσκολα θα µπορούσαν να στηριχθούν αποκλειστικά από τα διαφηµιστικά έσοδα.
Η συζήτηση, ωστόσο, έχει πλέον ανοίξει ακόµη περισσότερο. Σύµφωνα µε τις πληροφορίες που κυκλοφορούν στην αγορά, η κυβέρνηση εξετάζει σοβαρά το ενδεχόµενο να διευρυνθεί το πλαίσιο χρηµατοδότησης, ώστε να µην περιορίζεται µόνο στις σειρές µυθοπλασίας και στα ντοκιµαντέρ, αλλά να µπορεί να καλύψει και συγκεκριµένες κατηγορίες ψυχαγωγικών προγραµµάτων υψηλού κόστους. Το αίτηµα αυτό έχει τεθεί από τους ιδιωτικούς τηλεοπτικούς σταθµούς εθνικής εµβέλειας µέσω της Ένωσής τους (ΕΙΤΗΣΕΕ), µε το επιχείρηµα ότι η σηµερινή εικόνα της τηλεοπτικής αγοράς δεν αποτυπώνεται πλέον πλήρως στο υφιστάµενο µοντέλο επιδότησης.
Το βασικό σκεπτικό είναι απλό: Σήµερα η τηλεθέαση και τα έσοδα δεν στηρίζονται µόνο στη µυθοπλασία, αλλά και σε µεγάλες ψυχαγωγικές παραγωγές, τηλεπαιχνίδια και τηλεοπτικά shows, που επίσης έχουν υψηλό κόστος και κινητοποιούν µεγάλο αριθµό επαγγελµατιών του οπτικοακουστικού τοµέα. Από την άλλη πλευρά, το κυβερνητικό σκεπτικό εµφανίζεται πιο επιφυλακτικό. Η πρόθεση φαίνεται να είναι θετική ως προς µια µεγαλύτερη ευελιξία, αλλά όχι χωρίς όρους: Στο τραπέζι βρίσκονται ήδη σενάρια για συγκεκριµένα ποιοτικά και θεσµικά κριτήρια, ώστε να µη µετατραπεί το σύστηµα σε µηχανισµό οριζόντιας επιδότησης κάθε είδους τηλεοπτικού προϊόντος.
Το περσινό πακέτο ενίσχυσης για τα έξι ιδιωτικά κανάλια διαµορφώθηκε περίπου στα 21 εκατ. ευρώ, ενώ πολύ µεγαλύτερο κοµµάτι των συνολικών κονδυλίων του προγράµµατος συνεχίζει να κατευθύνεται στις διεθνείς παραγωγές που πραγµατοποιούν γυρίσµατα στην Ελλάδα. Αυτό δείχνει και τη φιλοσοφία της πολιτείας: Στήριξη της εγχώριας παραγωγής, αλλά µε το µεγαλύτερο βάρος να παραµένει στη διεθνή οπτικοακουστική προσέλκυση.
Ποιοι κέρδισαν τα περισσότερα από το σύστηµα ενίσχυσης;
Αν κάτι αποδεικνύει τη βαρύτητα του µηχανισµού, είναι τα ποσά που έχουν πάρει ορισµένες από τις µεγαλύτερες σειρές των τελευταίων ετών. «Η µάγισσα» του ANT1 συγκαταλέγεται στις ακριβότερες ελληνικές τηλεοπτικές παραγωγές, µε προϋπολογισµό που ξεπέρασε τα 10 εκατ. ευρώ, ενώ η ενίσχυση που έλαβε έφτασε τα 4,4 εκατ. ευρώ.
Από τις πλέον ενισχυµένες παραγωγές είναι και ο «Σασµός» του Alpha, που έλαβε 2,17 εκατ. ευρώ για την πρώτη σεζόν, 2,98 εκατ. ευρώ για τη δεύτερη και 3,15 εκατ. ευρώ για την τρίτη, ξεπερνώντας συνολικά τα 8 εκατ. ευρώ. Σηµαντική χρηµατοδότηση εξασφάλισε και η «Παραλία» της ΕΡΤ µε 3,13 εκατ. ευρώ, ενώ «Το ναυάγιο» του Mega κινήθηκε στα 2,81 εκατ. ευρώ. Στο ίδιο περίπου επίπεδο βρέθηκαν και «Οι Πανθέοι» του ΣΚΑΪ, ενώ στη λίστα των µεγάλων ενισχύσεων ανήκουν ακόµη «Το προξενιό της Ιουλίας», «Το µαύρο ρόδο», «Ο παράδεισος των κυριών», «Έρωτας φυγάς» και οι «Ψυχοκόρες».
Οι αριθµοί αυτοί εξηγούν γιατί η συζήτηση για το ΕΚΚΟΜΕ∆ δεν είναι τεχνική λεπτοµέρεια. Είναι κοµβικό ζήτηµα στρατηγικής για τη νέα χρονιά.
Alpha: µεγάλο στοίχηµα, µεγάλες προσδοκίες
Στον Alpha, η επόµενη σεζόν διαµορφώνεται µε σαφές βάρος στη δραµατική µυθοπλασία. Ξεχωρίζει η νέα σειρά «Κενά µνήµης», µια κοινωνική ιστορία µε στοιχεία θρίλερ, σε σενάριο Νίκου Παναγιωτόπουλου και σκηνοθεσία Φίλιππου Τσίτου, µε τον Βλαδίµηρο Κυριακίδη σε κρίσιµο ρόλο. Ο ήρωας είναι ένας συνταξιούχος δικαστικός υπάλληλος άνω των 70 ετών, που εµφανίζει τα πρώτα συµπτώµατα άνοιας και προσπαθεί να προλάβει να αποκαταστήσει µια παλιά δικαστική αδικία πριν να χαθεί οριστικά η µνήµη του. Η σειρά αναπτύσσεται σε 12 επεισόδια και φιλοδοξεί να συνδυάσει ψυχόδραµα, κοινωνικό σχόλιο και αγωνία.
Στο ίδιο κανάλι προχωρά και το καθηµερινό δράµα «Η ζωή στα χέρια σου», το οποίο επίσης αγγίζει το θέµα της άνοιας και προορίζεται να αποτελέσει µια από τις «βαριές» παραγωγές της χρονιάς, µε προϋπολογισµό που φέρεται να φτάνει τα 6 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, ο Alpha επενδύει στη θρησκευτική µυθοπλασία µε τον «Άγιο Νεκτάριο», αλλά και στη σειρά εποχής «Πατρόν», που µεταφέρει τη δράση στη δεκαετία του ’60, στον κόσµο της µόδας, της υψηλής ραπτικής και των αστικών φιλοδοξιών.
Mega: Επιθετικό «παρών» σε όλα τα µέτωπα
Το Mega δείχνει αποφασισµένο να κρατήσει ισχυρή παρουσία τόσο στο δράµα όσο και στην κωµωδία. Στις µεγάλες του προσδοκίες ανήκουν τα «∆ύο µαύρα πουκάµισα», µια σειρά 140 επεισοδίων µε φόντο την Κρήτη και πυρήνα έναν καταστροφικό ερωτικό ανταγωνισµό, καθώς και η µίνι σειρά «Σύγκρουση», ένα ερωτικό δικαστικό θρίλερ οκτώ επεισοδίων που ακουµπά το πεδίο του µυστηρίου και της ηθικής αµφισηµίας.
Την ίδια στιγµή, το κανάλι ενισχύει και την κωµική του πλευρά. Η σειρά του Λάκη Λαζόπουλου «17 βαλίτσες και µια µαύρη» έχει ήδη εξασφαλίσει σηµαντική επιδότηση και χτίζεται ως µια από τις κωµωδίες µε το µεγαλύτερο ειδικό βάρος της χρονιάς. ∆ίπλα της έρχεται και το «Κάµπινγκ», µια ακόµη παραγωγή που επενδύει στην κωµικοτραγική αφήγηση και στην πιο λαϊκή, άµεση τηλεοπτική γλώσσα.
ANT1: Εποχή, ένταση και υψηλές απαιτήσεις
Ο ANT1 επιµένει στη µεγάλη, απαιτητική µυθοπλασία. Το «Ντέρτι», από τους δηµιουργούς που έχουν ήδη αφήσει ισχυρό αποτύπωµα µε προηγούµενες επιτυχίες, µεταφέρει το κοινό στη νυχτερινή Ελλάδα από τα τέλη της δεκαετίας του ’70 µέχρι και τα χρόνια του ’80. Είναι µια σειρά που φαίνεται να ποντάρει εξίσου στο συναίσθηµα, στην ατµόσφαιρα και στο έντονο λαϊκό στοιχείο.
Παράλληλα, έχουν έρθει ήδη οι «Σούπερ ήρωες» µε τον Γιάννη Μπέζο, ενώ παραµένουν ενεργά και σχέδια για συνέχειες επιτυχηµένων παραγωγών, µε τον δεύτερο κύκλο του «VIP - Καλά γεράµατα» να βρίσκεται επίσης µέσα στο σχεδιασµό για την επόµενη χρονιά.
ΕΡΤ και Cosmote TV: ∆ιαφορετικός προσανατολισµός, ίδια φιλοδοξία
Η ΕΡΤ συνεχίζει να επενδύει σε παραγωγές µε ιστορικό και πολιτισµικό αποτύπωµα. Το «Κι από Σµύρνη… Σαλονίκη», που συνδέεται αφηγηµατικά µε τη «Σµύρνη µου αγαπηµένη», έρχεται να διευρύνει το αποτύπωµα της δηµόσιας τηλεόρασης στις µεγάλες δραµατικές αφηγήσεις εποχής. Παράλληλα, το «Army Love» του Αλέξανδρου Ρήγα δίνει ένα διαφορετικό χρώµα, µε πιο κωµικές αποχρώσεις και στρατιωτικό φόντο.
Από την άλλη πλευρά, η Cosmote TV συνεχίζει την επένδυση στην premium ελληνική µυθοπλασία µε το «Σχέδιο Οδυσσέας», µια σειρά έξι επεισοδίων που ξεκινά από δύο ανεξήγητες δολοφονίες και ξετυλίγει το νήµα ενός απόρρητου κρατικού προγράµµατος της δεκαετίας του ’70. Πρόκειται για ένα πρότζεκτ που ενισχύει την εικόνα της πλατφόρµας ως χώρου πιο συµπυκνωµένων, κινηµατογραφικών παραγωγών.
Οι «Μπλε ώρες» και το ντόµινο εξελίξεων γύρω από τον Ανδρέα Γεωργίου
Στα πιο «καυτά» µέτωπα της νέας τηλεοπτικής σεζόν συγκαταλέγονται οι «Μπλε ώρες», η νέα δραµατική σειρά της δηµιουργικής οµάδας Ανδρέα Γεωργίου, Κούλλη Νικολάου και Βάνας ∆ηµητρίου. Το project περιγράφεται ως δραµατικό θρίλερ µε έντονα στοιχεία µυστηρίου και δράσης, φιλοδοξώντας να αποτελέσει µια από τις βασικές προτάσεις της επόµενης χρονιάς. Με ισχυρό καστ και υψηλές προσδοκίες, η σειρά σχεδιάζεται ώστε να διεκδικήσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη ζώνη υψηλού ανταγωνισµού.
Το ενδιαφέρον, ωστόσο, δεν περιορίζεται µόνο στη νέα παραγωγή, αλλά επεκτείνεται και στο παρασκήνιο που τη συνοδεύει. Η σχέση του Ανδρέα Γεωργίου µε το Mega φαίνεται να έχει περάσει σε φάση έντονης δοκιµασίας, µετά τις διαδοχικές µετακινήσεις της «Γης της ελιάς» σε ολοένα και πιο βραδινές ώρες προβολής. Η µετατόπιση από την καθαρή prime time προς τη late night ζώνη δηµιούργησε τριβές, καθώς το αρχικό πλαίσιο συνεργασίας προέβλεπε σταθερή παρουσία σε κεντρική ώρα. Οι συζητήσεις που ακολούθησαν δεν οδήγησαν σε οριστική εκτόνωση της κατάστασης, µε αποτέλεσµα το ενδεχόµενο ρήξης να βρίσκεται πλέον ανοιχτά στο τραπέζι.
Η εξέλιξη αυτή ενεργοποίησε άµεσα αντανακλαστικά στην αγορά. Άλλοι σταθµοί παρακολουθούν στενά τις κινήσεις του δηµιουργού, µε τον ΣΚΑΪ να εµφανίζεται ιδιαίτερα δραστήριος. Η πιθανή αποχώρηση του Ανδρέα Γεωργίου από το Mega αντιµετωπίζεται ως ευκαιρία για αναδιάταξη της µυθοπλασίας, καθώς πρόκειται για έναν δηµιουργό που έχει υπογράψει διαδοχικές εµπορικές επιτυχίες, όπως το «Τατουάζ», οι «8 λέξεις», το «Μπρούσκο» και η «Γη της ελιάς».
Στο ίδιο πλαίσιο, ο ΣΚΑΪ επιχειρεί να επανατοποθετηθεί δυναµικά στο χώρο της µυθοπλασίας. Υπό τη διοίκηση του νέου CEO Γρηγόρη ∆ηµητριάδη, το κανάλι φαίνεται να αναπροσαρµόζει τη στρατηγική του, περιορίζοντας τη µονοθεµατική ενηµέρωση και ενισχύοντας επιλεκτικά την ψυχαγωγία και τις σειρές. Η προσέγγιση δεν αφορά µαζική παραγωγή τίτλων αλλά στοχευµένα projects µε εµπορική προοπτική και σαφή τοποθέτηση γύρω από τη ζώνη του κεντρικού δελτίου ειδήσεων.
Σε αυτό το περιβάλλον, η υπόθεση Γεωργίου αποκτά ιδιαίτερη σηµασία. Μια ενδεχόµενη συνεργασία θα µπορούσε να αποτελέσει το πρώτο ισχυρό βήµα για την επιστροφή του ΣΚΑΪ στη µυθοπλασία µε πιο συγκροτηµένη στρατηγική, αλλά και να επηρεάσει συνολικά τις ισορροπίες της επόµενης τηλεοπτικής σεζόν.
Το συµπέρασµα: πλούσιο πρόγραµµα αλλά και νέα οικονοµική εξίσωση
Το βασικό συµπέρασµα για τη νέα σεζόν είναι ότι η ελληνική τηλεόραση ετοιµάζεται για µια χρονιά υψηλών απαιτήσεων. Οι σταθµοί δεν περιορίζονται πλέον σε ασφαλείς επιλογές, αλλά χτίζουν ένα πολυσύνθετο πρόγραµµα µε φιλόδοξες παραγωγές, µεγάλες θεµατικές, νέα πρόσωπα και έντονο ανταγωνισµό. Την ίδια ώρα, όµως, η εξίσωση της επόµενης ηµέρας δεν λύνεται µόνο δηµιουργικά, λύνεται και οικονοµικά.
Η διεύρυνση ή µη του πλαισίου ενίσχυσης του ΕΚΚΟΜΕ∆, οι όροι µε τους οποίους θα γίνει, τα ποιοτικά φίλτρα που θα µπουν και ο τρόπος µε τον οποίο θα κατανεµηθούν οι πόροι, δεν είναι ένα δευτερεύον κεφάλαιο. Είναι ο παράγοντας που µπορεί να καθορίσει ποια πρότζεκτ θα προχωρήσουν, ποια θα µείνουν στο συρτάρι και ποιοι σταθµοί θα αποκτήσουν τελικά συγκριτικό πλεονέκτηµα.
Με άλλα λόγια, η νέα σεζόν δεν θα κριθεί µόνο στις κάµερες, στα πλατό και στα ποσοστά τηλεθέασης. Θα κριθεί και στους φακέλους χρηµατοδότησης, στις ισορροπίες των καναλιών και στις αποφάσεις που θα ληφθούν το επόµενο διάστηµα. Και αυτό ίσως είναι το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο για το πού βρίσκεται σήµερα η ελληνική τηλεόραση: σε µια περίοδο δηµιουργικής ανάπτυξης αλλά και βαθιάς αναδιάρθρωσης.
