Έπεσε την Κυριακή 7 Μαΐου η αυλαία της 19^ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου της Θεσσαλονικής (ΔΕΒΘ) με τιμώμενη την αμερικανική λογοτεχνία. Σύμφωνα με τους διοργανωτές, η επισκεψιμότητα εφέτος ήταν αυξημένη κατά 30% με 35%, σε σχέση με τη διοργάνωση του 2019 ενώ αξιοσημείωτη ήταν και η προσέλευση του νεανικού κοινού. Συμμετείχαν περισσότεροι από 600 ελλήνες και ξέ­νοι επαγ­γελ­μα­τίες του βι­βλί­ου, πραγματοποιήθηκαν 500 εκ­δη­λώ­σεις με τη συμ­με­το­χή του­λά­χι­στον 1.200 ομι­λη­τών, σε 4 κτί­ρια και 14 αί­θου­σες των εγκα­τα­στά­σε­ων της Helexpo. Αξίζει να αναφερθούμε ειδικά στο πλούσιο πρόγραμμα παράλληλων δραστηριοτήτων που προσέφερε η 19^η ΔΕΒΘ: 1ο Διεθνές Επαγγελματικό Πρόγραμμα, 7^ο Φεστιβάλ Μετάφρασης, 9^ο Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών, ανανεωμένη παιδική και εφηβική γωνιά, εκδηλώσεις στην πόλη, φωτογραφικές εκθέσεις, ημερίδες και συνέδρια.

Ο ΟΣ­ΔΕΛ συμ­με­τείχε στη με­γά­λη αυ­τή διορ­γά­νω­ση με πε­ρί­πτε­ρο κα­θώς και με πρό­γραμ­μα εκ­δη­λώ­σε­ων που απευ­θυνόταν τό­σο στους επαγ­γελ­μα­τί­ες του βι­βλί­ου όσο και στις ανα­γνώ­στριες και στους ανα­γνώ­στες. Με τη συμ­με­το­χή του στη ΔΕΒΘ ο Ορ­γα­νι­σμός επιδίωξε την ενη­μέ­ρω­ση των δη­μιουρ­γών, των εκ­δο­τών και των ανα­γνω­στών για τα θέ­μα­τα που αφο­ρούν τη συλ­λο­γι­κή δια­χεί­ρι­ση και την προ­στα­σία των πνευ­μα­τι­κών δι­καιω­μά­των καθώς επίσης και τις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει στο πλαίσιο των πολιτιστικών και κοινωνικών του σκοπών.

Πιο συγκεκριμένα, την Παρασκευή 5 Μαΐου πραγματοποιήθηκε η «Παρουσίαση των στοιχείων της βιβλιοπαραγωγής 2009-2022». Την εκδήλωση άνοιξε ο Αντώνης Καρατζάς, πρόεδρος του ΔΣ του ΟΣΔΕΛ, εκδότης (Εκδόσεις Νομική Βιβλιοθήκη). Στη συζήτηση συμμετείχαν η Τιτίκα Δημητρούλια, καθηγήτρια στο Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης και κριτικός λογοτεχνίας και ο Παναγιώτης Κάπος, διδάκτορας Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού, εκδότης, ερευνητής. Τη συζήτηση συντόνισε η δημοσιογράφος και κριτικός βιβλίου Λαμπρινή Κουζέλη.

Όπως ανέφερε η Τιτίκα Δημητρούλια, με τη μελέτη αυτή επιχειρείται η χαρτογράφηση μιας πραγματικότητας στον χώρο του βιβλίου, σε μια συγκεκριμένη χωροχρονική συγκυρία (2010-2022), με ορόσημα δύο μείζονες κρίσεις, οικονομική και υγειονομική, με διαφορετικό αντίκτυπο στον εκδοτικό χώρο. Η κ. Δημητρούλια εστίασε επίσης στην ανάγκη ύπαρξης, σε διαρκή βάση, ποσοτικών δεδομένων, τα οποία αποτελούν τη βάση για την εμβάθυνση και την ερμηνεία (από διαφορετικές σκοπιές και με διαφορετικές στοχεύσεις).

Η παρουσίαση του Παναγιώτη Κάπου επικεντρώθηκε στην ψηφιακή εποχή των εκδόσεων. Ο ομιλητής αναφέρθηκε στα ebooks και audiobooks, στους συστηματικούς εκδοτικούς δρώντες κατά την περίοδο 2009-2022 ενώ έκανε και κάποιες διαπιστώσεις για το μοντέλο της αυτοέκδοσης καθώς και για τις ψηφιακές πρακτικές.

Στους πίνακες που επισυνάπτονται μπορείτε να δείτε ορισμένα ενδιαφέροντα στοιχεία για τη βιβλιοπαραγωγή, τα συγκεντρωτικά στοιχεία της οποίας θα παρουσιαστούν μέσα στο επόμενο διάστημα.

Το Σάββατο 6 Μαΐου, πραγματοποιήθηκε η «Παρουσίαση της βιβλιογραφικής βάσης οσδέλnet». Την εκδήλωση άνοιξε ο διευθυντής του ΟΣΔΕΛ Γιωργανδρέας Ζάννος, ο οποίος αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει ο Οργανισμός στο πλαίσιο των πολιτιστικών και κοινωνικών του σκοπών. Τη βιβλιογραφική βάση καθώς και τη νέα αναβαθμισμένη CMS για εκδότες -η οποία τίθεται σε εφαρμογή στις 15 Μαΐου- παρουσίασαν ο Σπύρος Ζαχαράκης, υπεύθυνος μηχανογράφησης του ΟΣΔΕΛ και η Μιρέλλα Μπατζιανιά, υπεύθυνη της οσδέλnet. Στη συνέχεια ο Γιώργος Αλισάνογλου, εκδότης (Εκδόσεις-Βιβλιοπωλείο Σαιξπηρικόν) και ποιητής, ο Νίκος Αργύρης, εκδότης (Εκδόσεις Ίκαρος) και η Βασιλική Κάργα, βιβλιοθηκονόμος στις Βιβλιοθήκες του Δήμου Καλαμαριάς και υπεύθυνη του προγράμματος Βιβλιοσκώληκες -χορηγός του οποίου είναι ο ΟΣΔΕΛ- συμμετείχαν στη συζήτηση μεταφέροντας την εμπειρία τους από τη χρήση της βάσης. Παρέμβαση έκανε η ποιήτρια Δανάη Σιώζιου, μέλος της ομάδας εργασίας της ψηφιακής πλατφόρμας Βιβλιογεωγραφία . H Βιβλιογεωγραφία, η οποία αποτελεί την πρώτη συστηματική χαρτογράφηση κάθε είδους εκδηλώσεων για το βιβλίο που πραγματοποιούνται καθημερινά σε όλη την Ελλάδα, πρόσφατα διασυνθέθηκε με την οσδέλnet με στόχο οι χρήστες της πλατφόρμας, καθώς ενημερώνονται για τις εκδηλώσεις, να αποκτούν και άμεση πρόσβαση στα βιβλιογραφικά δεδομένα. Τη συζήτηση συντόνισε ο Μιχάλης Καλαμαράς, σύμβουλος εκδόσεων, eAnagnostis.gr/Thinking.

Ο ΟΣΔΕΛ συμμετείχε επίσης και στο 1^ο Διεθνές Επαγγελματικό Πρόγραμμα. Την Πέμπτη 4 Μαΐου, στο πλαίσιο του εν λόγω προγράμματος, πραγματοποιήθηκε εκδήλωση με θέμα «Η ελληνική αγορά του βιβλίου». Ο διευθυντής του ΟΣΔΕΛ Γιωργανδρέας Ζάννος συμμετείχε με ομιλία, η οποία ως θέμα είχε «Η ελληνική αγορά του βιβλίου: Δεδομένα και στοιχεία» και στην οποία παρουσίασε στοιχεία από το ερευνητικό πρόγραμμα του Οργανισμού και πιο συγκεκριμένα στοιχεία για τις εκδοτικές επιχειρήσεις, τη βιβλιοπαραγωγή και την αναγνωστική συμπεριφορά.

Επίσης, το Σάββατο 6 Μαΐου ο διευθυντής του ΟΣΔΕΛ συμμετείχε στο στρογγυλό τραπέζι που διοργάνωσε διαδικτυκά το Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας, Αρχειονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος (ΔΙΠΑΕ), σε συνεργασία με την Ένωση Ελλήνων Βιβλιοθηκονόμων και Επιστημόνων Πληροφόρησης (ΕΕΒΕΠ) και το ΠΕΤ Βορείου Ελλάδος με θέμα «Ψηφιακός δανεισμός: Τάσεις, μοντέλα και βιωσιμότητα». Ο κ. Ζάννος στην παρουσίασή του αναφέρθηκε στις διαφορές που εντοπίζονται στον δανεισμό μεταξύ έντυπων και ηλεκτρονικών βιβλίων καθώς και στο ενδεχόμενο να μειωθούν οι πωλήσεις ηλεκτρονικών βιβλίων λόγω του δανεισμού. Ειδικότερα, στην περίπτωση των συνδρομητικών υπηρεσιών, όπως συμβαίνει με τα audiobooks, δεν υπάρχει καμία διαφοροποίηση για τον αναγνώστη είτε προμηθευτεί το audiobook από συνδρομητική πλατφόρμα είτε από δανειστική βιβλιοθήκη παρά μόνο ότι στην πρώτη περίπτωση καταβάλλει αντίτιμο ενώ στη δεύτερη είναι δωρεάν. Αναφέρθηκε και στις σχετικές έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί πρόσφατα σε Γερμανία, Σουηδία, Γαλλία και Ιταλία, οι οποίες καταδεικνύουν τις αρνητικές επιπτώσεις του δανεισμού ηλεκτρονικών βιβλίων στις πωλήσεις, όχι μόνον των ηλεκτρονικών αλλά και των έντυπων βιβλίων. Κλείνοντας την τοποθέτησή του, επεσήμανε την ανάγκη επίτευξης συνεργασίας μεταξύ συγγραφέων, εκδοτών και βιβλιοθηκών ώστε να εξετάσουν από κοινού τους όρους, τις ειδικότερες κατηγορίες βιβλίων αλλά και αναγνωστών προκειμένου να εξευρεθεί το πλαίσιο που θα υπηρετεί την αποστολή των βιβλιοθηκών (την κάλυψη δηλαδή των αναγκών των αναγνωστών που δεν έχουν πρόσβαση σε βιβλία, χωρίς όμως να θίγονται οι πωλήσεις των βιβλίων μέσω των οποίων χρηματοδοτείται η έκδοση νέων βιβλίων και η αμοιβή συγγραφέων και μεταφραστών). Στη συζήτηση που ακολούθησε πραγματοποίησαν παρεμβάσεις μεταξύ άλλων η Anne Bergman, διευθύντρια της Ομοσπονδίας Ευρωπαίων Εκδοτών (FEP) και ο Κώστας Δαρδανός, εκδότης και μέλος του ΔΣ του ΟΣΔΕΛ

Ο ΟΣΔΕΛ ήταν χορηγός και του διεθνούς συνεδρίου που διοργάνωσε ο Σύλλογος Εκδοτών Βιβλίου Αθήνας (ΣΕΒΑ), στο πλαίσιο της δράσης του Συλλόγου «Όλα αρχίζουν και τελειώνουν με ένα βιβλίο». Η στρογγυλή τράπεζα με θέμα «Εξερευνώντας τις προκλήσεις του νέου τοπίου της ποικιλομορφίας στον χώρο των εκδόσεων», που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 4 και την Παρασκευή 5 Μαΐου, με τη συμμετοχή ξένων εκδοτών και επαγγελματιών του βιβλίου μεταξύ των οποίων και οι: Anne Bergman, διευθύντρια της Ομοσπονδίας Ευρωπαίων Εκδοτών (FEP), Kristina Kramer, αναπληρώτρια διευθύντρια του Συλλόγου Γερμανών Εκδοτών & Βιβλιοπωλών, Svetlozar Zhelev, διευθυντής του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου της Βουλγαρίας (NΒC), Δρ Michiel Kolman, αντιπρόεδρος Elsevier, πρόεδρος της Επιτροπής Inclusive Publishing & Literacy του Διεθνούς Συλλόγου Εκδοτών (IPA), Jeremy Neate, υπεύθυνος έρευνας και διεθνούς ανάπτυξης Nielsen BookData, ιδρυτής του BookScan. Από ελληνικής πλευράς συμμετείχαν οι: Νίκος Αργύρης, εκδότης, πρόεδρος ΕΝΕΛΒΙ, Πόλα Καπόλα, εκδότρια, αντιπρόεδρος ΣΕΒΑ, Μαριλένα Καραμολέγκου, εκδότρια, μέλος ΔΣ ΣΕΒΑ, Γιάννης Κρανιάς, εκδότης, αντιπρόεδρος ΠΟΕΒ, Ευριπίδης Κωνσταντινίδης, βιβλιοπώλης, Φαίδων Κυδωνιάτης, εκδότης, πρόεδρος ΣΕΒΑ, Βασιλική Νίκα, εκπαιδευτικός, πρόεδρος Ελληνικού Τμήματος ΙΒΒΥ, Γιώργος Πασχαλίδης, εκδότης, μέλος ΔΣ ΣΕΕΒΙ, Άννη Ραγιά, εκδότρια, μέλος ΔΣ ΣΕΒΑ, Κώστας Σπαθαράκης, εκδότης, γενικός γραμματέας ΣΕΒΑ, Χριστιάνα Χριστοπούλου, εκδότρια.